Follow on Bloglovin

Δευτέρα 13 Δεκεμβρίου 2010

Η ΠΟΡΕΙΑ ΤΗΣ ΦΥΛΑΞΗΣ ΤΩΝ ΒΛΑΣΤΟΚΥΤΤΑΡΩΝ ΣΤΗ ΧΩΡΑ ΜΑΣ

Στη χώρα μας ένα μέρος των γονέων επιλέγουν τη φύλαξη των βλαστοκυττάρων των παιδιών τους στον  ιδιωτικό ή στο δημόσιο τομέα, επειδή πιστεύουν ότι έτσι εξασφαλίζουν τη μελλοντική υγεία του παιδιού τους ή του κοινωνικού συνόλου αντίστοιχα. Η ευρεία επιστημονική ενημέρωση του κοινού για όλες τις δυνατότητες που δίδονται μέσω αυτής της υπηρεσίας αποτελεί τον σημαντικότερο παράγοντα στην τελική επιλογή των γονέων. Ακολουθώντας αυτή την τακτική  αποφεύγονται αντιπαραθέσεις οι οποίες δυστυχώς στη χώρα μας ξεπερνούν  τα όρια της ιατρικής δεοντολογίας και αποβαίνουν σε βάρος μιας υπηρεσίας η οποία αποτελεί διεθνώς σημείο αιχμής και  αναμένεται να αλλάξει κλασικές θεραπείες προς όφελος των ασθενών. 
Πολλά ηθικά προβλήματα έχουν κατά καιρούς προκύψει κατά πόσο οι γονείς έχουν το δικαίωμα της δωρεάς βιολογικού υλικού το οποίο δεν τους ανήκει, δεδομένου οτι το αίμα του πλακούντα ανήκει αποκλειστικά στο παιδί.
Στις περισσότερες χώρες του κόσμου δίδεται η δυνατότητα στους γονείς να επιλέξουν για τα βλαστοκύτταρα του παιδιού τους την ιδιωτική φύλαξη ή τη δωρεά προς το δημόσιο, κατόπιν τεκμηριωμένης επιλογής τους και στις δύο περιπτώσεις. 
Οι τράπεζες φύλαξης βλαστοκυττάρων στην Ελλάδα λειτουργούν τα τελευταία πέντε χρόνια. Νωρίτερα η υπηρεσία αυτή παρέχονταν μέσω τραπεζών του εξωτερικού οι οποίες δραστηριοποιούνταν στη χώρα μας.   Αυτό είχε ως αποτέλεσμα την αποστολή  βλαστοκυττάρων  στο εξωτερικό και την ανησυχία των γονέων οι οποίοι δεν είχαν δει ποτέ  τους χώρους που φυλάσσονταν τα βλαστοκύτταρα των παιδιών τους. Για τους επιστήμονες  υπήρχε πάντα το ερώτημα  πόσα βλαστοκύτταρα τελικά διασώθηκαν από την ταλαιπωρία της μεταφοράς. Η συνεχής ροή βιολογικού υλικού και συναλλάγματος δεν φαίνονταν τότε να ενοχλούσε καμία κοινωνική ή επιστημονική ομάδα στη χώρα μας. Τελικά η λειτουργία τραπεζών στην Ελλάδα ωφέλησε τους γονείς οι οποίοι πλέον απέκτησαν οπτική επαφή με τα εργαστήρια και τους χώρους φύλαξης και έδωσε  καλύτερης ποιότητας υλικό, μιας και συντομεύτηκε ο χρόνος μεταφοράς των δειγμάτων και τα βλαστοκύτταρα πλέον έχουν καλύτερη βιωσιμότητα. Από το 2005 που άρχισαν να λειτουργούν τράπεζες βλαστοκυττάρων στην Ελλάδα μόλις το 2008 η Ελλάδα ενσωμάτωσε τις ευρωπαϊκές οδηγίες στη νομοθεσία της και πλέον η υπηρεσία άρχισε να παίρνει σάρκα και οστά στη χώρα μας.
Από το 2004 λειτουργεί στη χώρα μας τράπεζα φύλαξης βλαστοκυττάρων δημόσιας πρόσβασης στο Ίδρυμα Ιατροβιολογικών Ερευνών της  Ακαδημίας Αθηνών. Από το 2006 άρχισαν να κάνουν την εμφάνισή τους αιματολόγοι με έντονη προβολή στον τύπο, οι οποίοι αμφισβητούσαν με έντονο τρόπο αρχικά τη χρησιμότητα της όλης υπηρεσίας στην ιατρική και στη συνέχεια την ποιότητα παροχής της υπηρεσίας από τον ιδιωτικό τομέα.  Έκτοτε μέσα σε έντονο κλίμα αντιπαραθέσεων κατά καιρούς έρχονται στο φως της δημοσιότητας εκπομπές και δημοσιεύσεις με αντιφατικό περιεχόμενο. Από τη μια Έλληνες επιστήμονες κυρίως αιματολόγοι αμφισβητούν τη χρήση τους γενικότερα και ειδικότερα στον  ιδιωτικό τομέα και ωθούν τους γονείς προς τη δωρεά και από την  άλλη από το διεθνή επιστημονικό χώρο προκύπτουν νέα δεδομένα για τις χρήσεις των βλαστοκυττάρων που ενισχύουν την ιδιωτική φύλαξη. Εντύπωση πάντως προξενεί η επιμονή έως και επιθετικότητα συγκεκριμένων ομάδων, οι οποίες διχάζουν την ελληνική κοινωνία, αντί να προσφύγουν σε ενημερωτικό επιστημονικό διάλογο.
 Μέσα σε αυτό το έντονο κλίμα αντιπαραθέσεων προστέθηκε μία νέα τράπεζα δημόσιας πρόσβασης με έδρα τη Θεσσαλονίκη, η οποία χρησιμοποιεί διάφορες κοινωνικές ομάδες, σωματεία, εθελοντές αιμοδότες και φαρμακευτικές εταιρείες για ευαισθητοποίηση του κοινού για τη δημόσια δωρεά. Οι φαρμακευτικές εταιρείες θεωρητικά έχουν συγκρουόμενα συμφέροντα με τα βλαστοκύτταρα, διότι πρόκειται για  υλικό το οποίο δεν μπορούν να  συσκευάσουν και να  το διοχετεύουν μέσω των φαρμακείων. 
Από το 2006 στην τράπεζα δημόσιας πρόσβασης της Ακαδημίας Αθηνών λειτουργεί και ιδιωτική τράπεζα, όπου οι γονείς πληρώνουν για οικογενειακή φύλαξη ενός μέρους των μεσεγχυματικών βλαστοκυττάρων του ιστού του ομφαλίου λώρου. Η φιλοσοφία βέβαια της ίδρυσης  της ιδιωτικής φύλαξης μέσα στην τράπεζα δημόσιας πρόσβασης είναι σε αντίθεση με τις επιστημονικές διακηρύξεις της εν λόγω τράπεζας, σύμφωνα με τις οποίες  τα αρχέγονα αιμοποιητικά κύτταρα του αίματος του ομφαλίου λώρου είναι ακατάλληλα για τη θεραπεία της λευχαιμίας, διότι εμπεριέχουν τη νόσο και δεν δικαιολογείται η ιδιωτική τους φύλαξη. Ο επιστημονικός αντίλογος βέβαια είναι οτι για τον ίδιο λόγο  που πάσχουν τα αιμοποιητικά βλαστοκύτταρα του αίματος πάσχουν και τα μεσεγχυματικά του ιστού  του ομφαλίου λώρου, δεδομένου ότι αυτά αποτελούν τις μητρικές μορφές τους και ως εκ τούτου στο ίδιο το παιδί είναι υγιή ή πάσχουν ταυτόχρονα και τα δύο. Άρα οι λόγοι της αμφισβήτησης της χρησιμότητας της ιδιωτικής φύλαξης εκ μέρους της δημόσιας τράπεζας στρέφονται πλέον εξ ιδίων προς τον εαυτό της. Πρέπει να σημειώσουμε οτι η τράπεζα δημόσιας πρόσβασης της Ακαδημίας Αθηνών και της Κύπρου είναι οι μοναδικές στον κόσμο που παρέχουν την οικογενειακή φύλαξη των μεσεγχυματικών βλαστοκυττάρων.
Άραγε για μία χώρα όπως η Ελλάδα η λειτουργία δύο ανεξάρτητων δημοσίων τραπεζών θα οδηγήσει πιο γρήγορα στη συμπλήρωση του απαιτούμενου αριθμού δειγμάτων και θα ελαττώσει τα έξοδα της αναζήτησης των καλύτερων μοσχευμάτων;  Για να φτάσει η δημόσια τράπεζα να αναζητήσει ένα συμβατό μόσχευμα πρώτα θα εξαντλήσει τις πιθανότητες ανεύρεσης μέσα στην οικογένεια και μετά θα απευθυνθεί σε δημόσιο δίκτυο.
Ο  καλύτερα ιστοσυμβατός  πάντως μετά  τον ασθενή είναι ο αδελφός του.  Η πληροφορία αυτή δε έφτασε ποτέ στα αυτιά της Ελληνικής οικογένειας και οι Έλληνες γονείς σήμερα πιστεύουν οτι έχεις καλύτερο θεραπευτικό αποτέλεσμα εάν  δώσεις τα δικά σου και πάρεις από άλλον  που σου ταιριάζει, ανεξαρτήτως σε τί ασθένεια πρέπει να τα χρησιμοποιήσεις. Στη χειρότερη περίπτωση έχουν καταλάβει οτι τα βλαστοκύτταρα του παιδιού τους είναι ΄΄άρρωστα΄΄ και καλύτερα να απαλλαγούν από αυτά δωρίζοντάς τα στη δημόσια τράπεζα.
Η πραγματικότητα είναι οτι τα βλαστοκύτταρα είναι τόσο υγιή όσο υγιές είναι και το παιδί που του ανήκουν και η δωρεά τους στο δημόσιο δεν τα κάνει αυτόματα καλύτερης ποιότητας. Σε ορισμένες ασθένειες επιβάλλεται η χρήση των δικών του  βλαστοκυττάρων, όπως στις αυτοάνοσες παθήσεις, σε άλλες δεν χρησιμοποιούνται στην αρχική τους μορφή, αλλά μόνο μετά από θεραπεία, ή λαμβάνονται από ξένο συμβατό δότη, όπως στις κληρονομικές ασθένειες του αίματος, (μεσογειακή αναιμία) και σε άλλες περιπτώσεις μπορείς να πάρεις είτε τα δικά σου είτε από ιστοσυμβατό δότη όπως στις κακοήθεις παθήσεις, (λευχαιμίες- καρκίνος).  Αυτή είναι  με απλά λόγια η χρήση των βλαστοκυττάρων σήμερα.

Κ ΚΟΥΖΗ-ΚΟΛΙΑΚΟΥ
ΑΝΑΠΛΗΡΩΤΡΙΑ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ ΙΑΤΡΙΚΗΣ

Σάββατο 11 Δεκεμβρίου 2010

Θεραπεία πνευμονοπαθειών με τη χρήση βλαστοκυττάρων

Μέχρι πριν λίγα χρόνια ήταν αδιανόητο για κάποιον να φαντασθεί την πιθανότητα αναγέννησης ιστών και οργάνων. Σήμερα όμως με την εντατικοποίηση της έρευνας για τη θεραπευτική χρήση των εμβρυϊκών βλαστοκυττάρων και των βλαστοκυττάρων των ενηλίκων κάτι τέτοιο μοιάζει να είναι εφικτό.
Τα βλαστικά κύτταρα χαρακτηρίζονται από τις εξής δύο ιδιότητες: την ικανότητα για μακρόχρονη αυτοανανέωση και την ικανότητα να διαφοροποιούνται σε έναν ή περισσότερους τύπους σωματικών κυττάρων όταν έχουν το κατάλληλο ερέθισμα. Διαχωρίζονται σε δύο μεγάλες κατηγορίες: στα εμβρυϊκάκαι σε αυτά των ενηλίκων. Τα εμβρυϊκά βλαστικά κύτταρα συνήθως λαμβάνονται από την εξωσωματική δημιουργία εμβρύου, από έμβρυα που περίσσεψαν κατά την εξωσωματική γονιμοποίηση, ή προέκυψαν μετά από διακοπή κύησης.
Είναι ικανά να παράγουν απογόνους όλων των κυτταρικών σειρών (είναι ολοδύναμα κύτταρα ), η χρήση τους ωστόσο περιορίζεται καθώς υπάρχουν ηθικές και νομικές ενστάσεις. Επιπλέον εξ ορισμού τους τα εμβρυϊκά βλαστικά κύτταρα χαρακτηρίζονται ως ογκογόνα.
Τα βλαστικά κύτταρα των ενηλίκων (στελεχιαία ή αρχέγονακύτταρα) είναι μη εξειδικευμένα κύτταρα που υπάρχουν σε διαφοροποιημένους ιστούς έχοντας ρόλο στην ανάπτυξη, συντήρηση και επιδιόρθωσή τους. Μπορούν να αυτοανανεώνονται για μεγάλες χρονικές περιόδους και να διαφοροποιούνται σε εξειδικευμένους κυτταρικούς τύπους του ιστού στον οποίο βρίσκονται, να πολλαπλασιάζονται για περιορισμένο αριθμό γενεών, ενώ η ικανότητά τους για διαφοροποίηση μειώνεται ύστερα από κάθε γενεά. Επιπλέον η διαφοροποίηση τους περιορίζεται σε ορισμένα μόνο είδη κυττάρων (είναι πολυδύναμα και όχι ολοδύναμα).
Η θεραπεία με αυτόλογα Βλαστοκύτταρα δείχνει να είναι ένας νέος και αποτελεσματικός τρόπος παρέμβασης για πολλές ασθένειες, ενώ έχει και το επιπλέον πλεονέκτημα της αποφυγής της ανοσολογικής απόρριψης, καθώς πρόκειται για κύτταρα του ίδιου του ασθενούς. Σύμφωνα μάλιστα και με τα υπάρχοντα δεδομένα είναι δυνατή και η αλλογενής μεταμόσχευση, χωρίς τη χρήση ανοσοκατασταλτικών φαρμάκων, εξαιτίας των φυσικών ανοσοκατασταλτικών ιδιοτήτων των βλαστοκυττάρων.
Σήμερα χρησιμοποιούνται πολλά θεραπευτικά πρωτοκόλλα με τη χρήση βλαστοκυττάρων. Ορισμένες από τις ασθένειες στις οποίες εφαρμόζονται κυρίως τέτοια πρωτόκολλα είναι: Κληρονομικές Ερυθροκυτταρικές αναιμίες, (Μεσογειακή, Δρεπανοκυτταρική αναιμία ), Λευχαιμίες, Σκλήρυνση κατά πλάκας, ασθένειες του Ανοσοποιητικού, διαταραχές του Μεταβολισμού κλπ.
Καθώς οι παθήσεις του αναπνευστικού παραμένουν από τις συχνότερες αιτίες νοσηρότητας και θνησιμότητας παγκοσμίως, το ενδιαφέρον των επιστημόνων έχει στραφεί στην πιθανότητα επιδιόρθωσης των πνευμονικών βλαβών με τη χρήση των βλαστικών κυττάρων. Αν και το εγχείρημα αυτό βρίσκεται στα αρχικά στάδια, στην πρόσφατη βιβλιογραφία αναφέρονται τέτοιες επιτυχείς προσπάθειες.
Η πιο εντυπωσιακή θεραπευτική αποκατάσταση βλάβης του Αναπνευστικού συστήματος με τη χρήση βλαστοκυττάρων στην κλινική πράξη ήταν αυτή όπου Ισπανοί επιστήμονες απομάκρυναν με κατάλληλους χειρισμούς τα κύτταρα από τραχεία νεκρού δότη. Στη συνέχεια την αποίκισαν με επιθηλιακά κύτταρα και χονδροκύτταρα που προήλθαν από μεσεγχυματικά βλαστικά κύτταρα του ίδιου του ασθενούς μετά από καλλιέργεια, και τη μεταμόσχευσαν αντικαθιστώντας τον αριστερό κύριο βρόγχο του ασθενούς που είχε καταστραφεί από προηγηθείσα φυματίωση.
Όσον αφορά τα Βλαστοκύτταρα των ενηλίκων οι περισσότερες μελέτες αφορούν τα βλαστικά κύτταρα του μυελού των οστών, τα οποία διατηρούν μια πλαστικότητα η οποία τους επιτρέπει να διαφοροποιούνται και να υιοθετούν λειτουργικά χαρακτηριστικά άλλων ιστών. Επιπλέον φαίνεται να έχουν την ικανότητα να κατευθύνονται στους φλεγμαίνοντες ή τους τραυματισμένους ιστούς και να εμπλέκονται στη διαδικασία επιδιόρθωσής τους. Τα πολυδύναμα αυτά αρχέγονα κύτταρα του μεσεγχύματος μπορούν εύκολα να απομονωθούν από τον μυελό των οστών, να καλλιεργηθούν και να διαφοροποιηθούν σε άλλους ιστούς.
Υπάρχουν αρκετές πειραματικές μελέτες που συμπεραίνουν την ευεργετική δράση της μεταμόσχευσης μεσεγχυματικών βλαστικών κυττάρων του μυελού των οστών σε ασθενείς με Ιδιοπαθή Πνευμονική Ίνωση (μια ανίατη πάθηση με κακή πρόγνωση), καθώς έχει αποδειχθεί ότι τα βλαστικά κύτταρα έλκονται από κυτταροκίνες στην περιοχή της βλάβης και προκαλούν μείωση της φλεγμονής και της εναπόθεσης κολλαγόνου, με αποτέλεσμα τον περιορισμό της ιστικής βλάβης.
Επίσης πειραματικές μελέτες για τη χρήση των βλαστικών κυττάρων στην αντιμετώπιση της πνευμονικής υπέρτασης έδειξαν ότι η ενδοφλέβια έγχυση μεσεγχυματικών κυττάρων που παράγουν την ενδοθηλιακή συνθετάση του νιτρικού οξειδίου (eNOS) βελτίωσε τις ανωμαλίες των δεξιών καρδιακών κοιλοτήτων, μείωσε την πνευμονική υπέρταση και βελτίωσε την ενδοθηλιακή δυσλειτουργία.
Σε άλλες πάλι μελέτες έχει βρεθεί ότι κάποια άλλα κύτταρα του μυελού των οστών, τα προγονικά ενδοθηλιακά κύτταρα, εμφυτεύονται στο ενδοθήλιο των αγγείων σε παθολογικές καταστάσεις και βελτιώνουν την πρόγνωση σε περιπτώσεις οξέων πνευμονικών βλαβών και βακτηριακής πνευμονίας.
Αυτόλογη μεταμόσχευση βλαστικών κυττάρων του περιφερικού αίματος έχει δοκιμαστεί σε αυτοάνοσα νοσήματα καιφαίνεται ότι αν και δεν προκαλεί ίαση δίνει τη δυνατότητα μετατροπής μιας νόσου απειλητικής για τη ζωή σε μια ήπια νόσο καλά ανταποκρινόμενη στη θεραπεία
Αναφορικά με την αντιμετώπιση της Χρόνιας αποφρακτικής πνευμονοπάθειας (ΧΑΠ) με τη χρήση βλαστικών κυττάρων, είναι σε εξέλιξη μια μελέτη φάσης ΙΙ (διπλή τυφλή με placebo) στις ΗΠΑ. Στη μελέτη αυτή χορηγείται σε ασθενείς με μέτρια και σοβαρή ΧΑΠ το σκεύασμα prochymal, το οποίο περιέχει μεσεγχυματικά βλαστικά κύτταρα από ενήλικες δότες. Τα πρώτα αποτελέσματα δείχνουν μείωση της τιμής της CRP και βελτίωση στη δοκιμασία βάδισης 6 λεπτών.
Προσπάθειες έχουν γίνει και για την αντιμετώπιση της κυστικής ίνωσης με τη χρήση βλαστικών κυττάρων μυελού των οστών, τα οποία τροποποιήθηκαν γενετικά ώστε να παράγουν την πρωτεΐνη που συμμετέχει στη μεταφορά ουσιών δια μέσου της κυτταρικής μεμβράνης (CFTR). Όταν τα κύτταρα αυτά αναμείχθηκαν σε καλλιέργεια με επιθηλιακά κύτταρα αναπνευστικής οδού, διαφοροποιήθηκαν στα τελευταία και διόρθωσαν μερικώς την ελαττωματική δίοδο του χλωρίου.
Τελευταία το ενδιαφέρον έχει στραφεί στη θεραπευτική αξιοποίηση των Βλαστοκυττάρωντου λιπώδους ιστού τα οποία είναι σχεδόν ταυτόσημα και συμπεριφέρονται όπως ακριβώς τα μεσεγχυματικά Βλαστοκύτταρα του μυελού των οστών, λόγω της κοινής μεσοδερματικής τους προέλευσης. Αυτό σημαίνει ότι μπορούν αναλόγως των συνθηκών και παρόντων των κατάλληλων αυξητικών παραγόντων να διαφοροποιηθούν σε άλλους κυτταρικούς πληθυσμούς όπως, καρδιομυοκύτταρα, ενδοθηλιακά κύτταρα, κύτταρα της ενδοκρινούς μοίρας του παγκρέατος, νευρικά-νευρογλοιακά κύτταρα, ηπατοκύτταρα, κυψελιδικά επιθηλιακά κύτταρα και αιμοποιητικά κύτταρα.
Ο ενήλικας διαθέτει μεγάλες ποσότητες λιπώδους ιστού, ιδίως στην κοιλιακή χώρα, που περιέχουν μεγάλο αριθμό βλαστοκυττάρων ανά μονάδα όγκου, οπότε δεν χρειάζεται η καλλιέργειά τους για ημέρες στο εργαστήριο προκειμένου να αποκτηθεί ικανοποιητικός αριθμός κυττάρων για θεραπευτική εφαρμογή. Επίσης λόγω της εύκολης απομόνωσής τους μέσω της λιποαναρρόφησης (διαδικασία που είναι ελάχιστα επεμβατική, ανώδυνη και καλά ανεκτή από την πλειοψηφία των ασθενών σε σύγκριση με την επώδυνη διαδικασία λήψης μεσεγχυματικών κυττάρων από τον μυελό των οστών) η αυτόλογη μεταμόσχευσή τους μπορεί να επιφέρει ανάλογα θεραπευτικά οφέλη με εκείνα της μεταμόσχευσης βλαστοκυττάρων του μυελού των οστών, με λιγότερο επώδυνο τρόπο και χωρίς να θέτει σε κίνδυνο την υγεία του ασθενούς. Τέλος, έχει αποδειχθεί ότι η μεταμόσχευση βλαστοκυττάρων του λιπώδους ιστού δεν προκαλεί διέγερση κυτταροτοξικών Τ-λεμφοκυττάρων (δεν προκαλεί απόρριψη), εξαιτίας των ανοσοκατασταλτικών τους ιδιοτήτων.
Η Πνευμονολογική κλινική του Γενικού Νοσοκομείου Σερρών συνεργαζόμενη με την Πνευμονολογική κλινική του Δημοκρίτειου Πανεπιστημίου Θράκης (υπό την διεύθυνση του καθηγητή κ Δημοσθένη Μπούρου) και με την υποστήριξη του εργαστηρίου της BIOHELLENIKΑ δοκιμάζει μια πρωτοποριακή θεραπευτική παρέμβαση με αυτόλογη μεταμόσχευση βλαστοκυττάρων του λιπώδους ιστού σε ασθενείς με ιδιοπαθή Πνευμονική Ινωση. Λαμβάνονται 300cc λίπους μετά από λιποαναρρόφηση ή μετά από μικρή δερματική τομή στο κάτω τριτημόριο της κοιλιάς και με κατάλληλους χειρισμούς απομονώνονται και ενεργοποιούνται τα Βλαστοκύτταρα τα οποία στη συνέχεια δια μέσου βρογχοσκοπίου χορηγούνται στον ασθενή, Οι μέχρι στιγμής παρατηρήσεις είναι ενθαρρυντικές, καθώς σε αρκετούς ασθενείς παρατηρήθηκε υποκειμενική και αντικειμενική βελτίωση, τα τελικά δε συμπεράσματα αυτής της θεραπευτικής παρέμβασης αναμένονται μετά την παρέλευση ευλόγου χρονικού διαστήματος, ούτως ώστε να μελετηθεί σε βάθος χρόνου ή αναμενόμενη βελτίωση των αναπνευστικών παραμέτρων και της επιβίωσης των ασθενών.
Τέλος, όσον αφορά τη χρήση των ανθρώπινων εμβρυϊκών βλαστικών κυττάρωνστην επανόρθωση παθήσεων του αναπνευστικού συστήματος υπάρχουν σαφώς λιγότερα δεδομένα, καθώς οι μελέτες είναι σχετικά λίγες λόγω της νομικής απαγόρευσης σε ορισμένες χώρες, αλλά και των ηθικών φραγμών. Μόλις πρόσφατα στις ΗΠΑ το FDA έδωσε την έγκριση για να ξεκινήσει η πρώτη μελέτη φάσης Ι με τη χρήση ανθρώπινων εμβρυϊκών βλαστικών κυττάρων.
Συμπερασματικά, υπάρχει ακόμα πολύς δρόμος στην έρευνα των βλαστικών κυττάρων, καθώς η συμβολή τους στην επιδιόρθωση των ιστών δεν είναι ακόμα απολύτως διασαφηνισμένη. Έχουν ωστόσο ανοίξει πολλά συναρπαστικά μονοπάτια για την αντιμετώπιση διαφόρων ανίατων νόσων μεταξύ των οποίων και αρκετών του αναπνευστικού συστήματος, όπως η Ιδιοπαθής Πνευμονική ίνωση, η Πνευμονική Υπέρταση, η Χρόνια Αποφρακτική Πνευμονοπάθεια, τα Αυτοάνοσα νοσήματα, η Κυστική ίνωση και συνεχώς προκύπτουν νεότερα δεδομένα.

Dr Αντώνης Αντωνιάδης,
Διευθυντής Πνευμονολογικής κλινικής και Παθολογικού τομέα Γ. Ν. Σερρών

Πηγή : Ιατροnet (http://www.iatronet.gr/article.asp?art_id=13373)

Τετάρτη 8 Δεκεμβρίου 2010

Το λίπος θα µπορεί να... σώζει ζωές

Βλαστοκύτταρα αποσπούν οι επιστήµονες από λιπώδη ιστό
Νέες επεµβατικές τεχνικέςπου εφαρµόζονται σε ανθρώπινους ιστούς σε συνδυασµό µε ένα καινούργιο είδος βλαστοκυττάρων που προέρχονται από το λίπος, µπορεί να βοηθήσουν το σώµα να επουλώνει και να αναδοµεί τραυµατισµένα ή κατεστραµµένα όργανα. Οι επιστήµονες έχουν αρχίσει την εφαρµογή του σχεδίου από το γυναικείο στήθος. Αν επιτύχουν τον στόχο τους, η αναγεννητική ιατρική θα είναι το νέο µεγάλο κατόρθωµα του 21ου αι.
Οι αµερικανοί επιστήµονες τηςεταιρείας Cytori Therapeutics στο Σαν Ντιέγκο της Καλιφόρνιας έχουν δηµιουργήσει την τεχνογνωσία και την τεχνολογία για τη χρήση βλαστοκυττάρων από λιπώδη ιστό στην ανάπτυξη νέου ιστού σε άλλα σηµεία του σώµατος. «Αρχίζουµε από το στήθος», εξηγεί στο «Wired» ο Κρις Κάλουν, διευθυντής της εταιρείας. «Γυναίκες µε µαστεκτοµή λόγω καρκίνου, αλλά και γυναίκες που θέλουν να βελτιώσουν την όψη του στήθους τους, µπορούν τώρα να αποκτήσουν νέο στήθος µε υλικό που έχουν βγάλει από το λίπος του σώµατός τους», συνεχίζει.
Φιλόδοξο σχέδιο. Η προσθετική στήθους είναι µόνο µία από τις πολλές πιθανές εφαρµογές της νέας µεθόδου. Το σχέδιο της εταιρείας είναι πιο φιλόδοξο: να εισαγάγουν την τεχνική των βλαστοκυττάρων στην ευρύτερη ιατρική αγορά, παρακάµπτοντας µάλιστα το σοβαρό ηθικό πρόβληµα της χρήσης κυττάρων από έµβρυα. Επειτα από 10 χρόνια δοκιµών, η Cytori και οι συνεργάτες της σε διάφορα πανεπιστήµια του κόσµου έχουν µεταφέρει τις έρευνές τους σε ανθρώπους και υποστηρίζουν πως µπορούν να χρησιµοποιήσουν την τεχνική τους σε όλα τα όργανα του σώµατος.
Ανάµεσα στους κυριότερους στόχους τους είναι η θεραπεία της χρόνιας καρδιοπάθειας, της καρδιάς µετά το έµφραγµα, των τραυµατισµένων νεφρών ύστερα από καρκίνο και της ακράτειας µετά την προστατεκτοµή.
Σύµφωνα µε συµπεράσµατα δοκιµών σε ανθρώπους που δηµοσιεύθηκαν τον Μάιο, στη χρόνια καρδιοπάθεια τα βλαστοκύτταρα βελτίωσαν την αεροβική ικανότητα του ασθενούς και µείωσαν την έκταση του κατεστραµµένου ιστού. Στις περιπτώσεις θεραπείας ασθενών έπειτα από έµφραγµα, αυξήθηκαν τόσο η παροχή όσο και η άντληση του αίµατος στην καρδιά χάρη στα βλαστοκύτταρα. Σε πειράµατα που έγιναν σε ποντίκια µε καρκίνο, η χρήση βλαστοκυττάρωνβελτίωσε τη λειτουργία των νεφρών. Επίσης, δοκιµές σε ασθενείς έπειτα από προστατεκτοµή είχαν ως αποτέλεσµα τη θεραπεία της ακράτειας στις περισσότερες περιπτώσεις.
Εύκολη έγκριση. Τέσσερις είναι οι βασικοί λόγοι για τους οποίους η οµάδα του Κάλουν επέλεξε το στήθος για να αρχίσει την πειραµατική εφαρµογή της τεχνικής της. Πρόκειται για ένα µέρος του σώµατος χωρίς το οποίο η γυναίκα µπορεί να ζήσει, σε αντίθεση µε ζωτικά όργανα. Γι’ αυτόν ακριβώς τον λόγο, µπορεί να πάρει ευκολότερα έγκριση για τις κλινικές δοκιµές στις ΗΠΑ.
Ενας άλλος λόγος είνα ιοικονοµικός. Οι Αµερικανίδες ξόδεψαν σχεδόνένα δισ. δολάρια το 2009 για αυξητική και προσθετική στήθους, που είναι η νούµερο ένα πλαστική επέµβαση στις ΗΠΑ. Επίσης, η αύξηση των κρουσµάτων καρκίνου του µαστού αλλά και η βελτίωση του προσδόκιµου ζωής µετά τη θεραπεία σηµαίνει ότι ολοένα και περισσότερες γυναίκες χρειάζονται αναδόµηση του στήθους τους. Οι υπάρχουσες τεχνικές συχνά δεν προσφέρουν ικανοποιητικά αποτελέσµατα από αισθητική άποψη καθώς η βλάβη στον ιστό είναι εκτεταµένη.
Οι ειδικοί αφαιρούντα βλαστοκύτταρα από τον λιπώδη ιστό που βρίσκεται γύρω από τους γοφούς, τους µηρούς, την κοιλιά και τα µπράτσα. Η ποσότητά τους είναι τόσο µεγάλη που δεν χρειάζεται καν καλλιέργεια στο εργαστήριο για την ανάπτυξη νέων κυττάρων. Στη συνέχεια, χρησιµοποιούν τη µέθοδο της φυγοκέντρισης µε εξοπλισµό που έχει αναπτύξει η Cytori, για να διαχωρίσουν τα βλαστοκύτταρα (ανώριµα) και τα κύτταρα που αναγεννώνται (ώριµα) από τα λιπώδη κύτταρα.
Μετά πιάνει δουλειά ο χειρουργός, ο οποίος εγχέει το εµπλουτισµένο υγρό που περιέχει και τα τρία είδη κυττάρων στην περιοχή του στήθους που θέλει να αναδοµήσει.
Οι κλινικές δοκιµές που έχουν γίνει στην Ιαπωνία είναι ιδιαίτερα ενθαρρυντικές. Το στήθος αναπλάθεται, ακόµα και σε πολύ δύσκολες περιπτώσεις και είναιαπόλυτα φυσιολογικό στην όψη και την αφή. Υπάρχουν όµως επιφυλάξεις για την ασφάλεια της µεθόδου. Οι επικριτές της θεωρούνότι οι δοκιµές γίνονται µε πολύ γρήγορα βήµατα χωρίς να έχουν ολοκληρωθεί σε πειραµατόζωα. Ο βασικός κίνδυνος είναι αυτό ακριβώς που αποτελεί το µυστικό της επιτυχίας της µεθόδου: τα βλαστοκύτταρα σχηµατίζουν νέα αιµοφόρα αγγεία, κάτι που µπορεί να αποδειχθεί επικίνδυνο για όσους έχουν περάσει καρκίνο καθώς έτσι υποβοηθείται η δηµιουργία µεταστατικών όγκων.

(Πηγή: Τα Νεα http://www.tanea.gr/default.asp?pid=2&ct=2&artid=4605185)

Δευτέρα 6 Δεκεμβρίου 2010

Και οι ενήλικες διαθέτουν βλαστοκύτταρα...

Η φύση έχει προικίσει το νεογέννητο με βλαστοκύτταρα από το αίμα του πλακούντα, τα οποία βοηθούν την ανάπτυξή του στα πρώτα χρόνια της ζωής του. Αργότερα τα βλαστοκύτταρα συγκεντρώνονται και αποθηκεύονται σε ορισμένες θέσεις στο σώμα του ενήλικα.  Η κινητοποίηση από τις εστίες τους είναι ελάχιστη και για το λόγο αυτόν δεν είναι εμφανής η δράση τους στην αποκατάσταση των οργάνων, αλλά και στην αντιμετώπιση της γήρανσης. Για να μπορέσουν να λειτουργήσουν αποτελεσματικά πρέπει να απομακρυνθούν από τις εστίες τους και να χορηγηθούν στον ασθενή σε λειτουργική μορφή τοπικά ή συστηματικά. Η  κυριότερη αποθήκη βλαστοκυττάρων στον ενήλικα είναι ο λιπώδης ιστός, ένας ιστός που μάλιστα θεωρείται και επιβλαβής για την υγεία του ανθρώπου.
Το λίπος αποτελεί τη σημαντικότερη πηγή λήψης μεσεγχυματικών βλαστοκυττάρων, η οποία μπορεί να μας προμηθεύσει  τον μεγαλύτερο αριθμό κυττάρων από οποιαδήποτε άλλη πηγή. Με τη  διαδικασία της λιποαναρρόφησης λαμβάνεται  μεγάλος αριθμός κυττάρων, τα οποία μπορούν να χρησιμοποιηθούν άμεσα ή να κρυοσυντηρηθούν και να χρησιμοποιηθούν στο μέλλον. Τα βλαστοκύτταρα από το λίπος προορίζονται μόνο για αυτόλογες χρήσεις, δηλαδή   από τον ίδιο τον δότη. Έτσι προστατεύονται οι ασθενείς από το φαινόμενο της οξείας ή χρόνιας απόρριψης λόγω ασυμβατότητας.
Οι χρήσεις των κυττάρων αυτών αφορούν είτε την αισθητική ιατρική, είτε την αποκατάσταση βλαβών οργάνων. Το δέρμα είναι ο καθρέφτης της υγείας του σώματός μας και είναι ο ιστός ο οποίος εξωτερικά δείχνει τα σημεία της γήρανσης.  Η ανανέωση του δέρματος εδώ και πολλά χρόνια επιχειρείται με τοπική ενέσιμη χορήγηση ουσιών που προσδίδουν όγκο στην περιοχή που χορηγούνται. Οι ουσίες αυτές, μετά από σύντομο χρονικό διάστημα αφυδατώνονται και απορροφώνται, με αποτέλεσμα το αισθητικό αποτέλεσμα να είναι προσωρινό.
Η χορήγηση των μεσεγχυματικών κυττάρων του λίπους στην περιοχή που θέλουμε να αποκαταστήσουμε αισθητικά προσδίδει μόνιμο αποτέλεσμα, διότι τα μεσεγχυματικά κύτταρα είναι αυτά που παράγουν τα συστατικά του δέρματος και αναλαμβάνουν την ανανέωση του, εξαφανίζοντας τις ρυτίδες και επαναφέροντας το δέρμα στη νεανική του μορφή.
Οι ισχαιμικές βλάβες του εγκεφάλου οι οποίες ενοχοποιούνται για την εγκεφαλική παράλυση και τον αυτισμό αποτελούν αντικείμενο κλινικών μελετών και τη μοναδική ελπίδα θεραπείας για την οικογένεια. Για την εγκεφαλική παράλυση, της οποίας η διάγνωση γίνεται σε μικρή ηλικία,  σήμερα χρησιμοποιούνται βλαστοκύτταρα του πλακούντα, διότι τα παιδιά αυτά είναι μικρής ηλικίας και διαθέτουν τα ανάλογα βλαστοκύτταρα.  Μετά τη θεραπεία της λευχαιμίας, η δεύτερη σε συχνότητα χρήση των βλαστοκυττάρων αφορά τη θεραπεία της εγκεφαλικής παράλυσης.
Για την περίπτωση του αυτισμού σήμερα δεν υπάρχουν  δημοσιευμένα αποτελέσματα, ούτε εν εξελίξει κλινικές μελέτες  σχετικά με θεραπευτικές χρήσεις βλαστοκυττάρων. Παρ όλα αυτά μεμονωμένες μελέτες έχουν αποδείξει τη χρησιμότητα αυτών των κυττάρων στην περίπτωση του αυτισμού. Τα αυτιστικά παιδιά, τα οποία δεν έχουν βλαστοκύτταρα από τον πλακούντα,  υποβάλλονται σε λιποαναρρόφηση παρουσία ομάδας εξειδικευμένων γιατρών, η οποία περιλαμβάνει πλαστικό χειρουργό, παιδοχειρουργό, παιδίατρο, παιδοψυχολόγο και αναισθησιολόγο. Από το  υλικό της λιποαναρρόφησης απομονώνονται και κρυοσυντηρούνται τα βλαστοκύτταρα τα οποία μπορούν να χορηγηθούν άμεσα μετά την ολοκλήρωση των ποιοτικών ελέγχων.  Η ποσότητα των βλαστοκυττάρων που απομονώνεται από το λιπώδη ιστό είναι μεγάλη, εξαρτάται από την ποσότητα του υλικού της  λιποαναρρόφησης και χορηγείται σε δύο ή περισσότερες δόσεις.
Για τα αυτιστικά παιδιά η λιποαναρρόφηση αποτελεί τη μοναδική ευκαιρία θεραπευτικής παρέμβασης, επί ελλείψεως του ομφαλοπλακουντιακού αίματος. Πολύ σύντομα μετά τη χορήγηση των βλαστοκυττάρων τα παιδιά εμφανίζουν σαφή σημεία αλλαγής της συμπεριφοράς τους και έναρξη ένταξης τους στην οικογένεια.
Η θεραπεία της πνευμονικής ίνωσης  με βλαστοκύτταρα του λιπώδους ιστού είναι μια άλλη κλινική μελέτη, η οποία πραγματοποιείται στο στη χώρα μας στο Πανεπιστημιακό Νοσοκομείο της Αλεξανδρούπολης και βελτιώνει την πνευμονική λειτουργία των  ασθενών. Οι ασθενείς αυτοί καταλήγουν σε βασανιστική έλλειψη οξυγόνου,  λόγω της χρόνιας καταστροφής και μη αποκατάστασης των πνευμόνων. Η χορήγηση των βλαστοκυττάρων του λίπους αναστέλλει  την συνεχιζόμενη καταστροφή του πνεύμονα και σταδιακά αποκαθιστά τις βλάβες των κυψελίδων.   
Τα τελευταία χρόνια τα μεσεγχυματικά  βλαστοκύτταρα του μυελού των ιστών χρησιμοποιούνται για την αποκατάσταση του μυοκαρδίου μετά από  έμφραγμα, ισχαιμική μυοκαρδιοπάθεια και γενικότερα για τη αντιμετώπιση της  καρδιακής ανεπάρκειας.  Πριν τα βλαστοκύτταρα χορηγηθούν σε ασθενείς δοκιμάστηκαν για αρκετά χρόνια σε πειραματικές μελέτες οι οποίες απέδειξαν την ασφάλεια και την αποτελεσματικότητα της θεραπείας. Σήμερα σε καρδιοχειρουργικά κέντρα της χώρας μας εφαρμόζεται αυτή η θεραπεία, η οποία στο μέλλον θα συνδυάζεται στη ρουτίνα με όλες τις επεμβάσεις by-pass, την τοποθέτηση stent και την εκτομή αθηρωματικών πλακών στις καρωτίδες. Η χορήγηση των βλαστοκυττάρων βοηθά αφ ενός μεν στην άμεση επούλωση του ενδοθηλίου και στην προστασία των στεφανιαίων αγγείων από μελλοντικές αθηρωματικές βλάβες και   αφ ετέρου στον περιορισμό της  έκτασης του εμφράγματος και στη διατήρηση της ακεραιότητας το μυοκαρδίου. Επίσης η μέθοδος έχει συνδυαστεί και με την τοποθέτηση τεχνητής καρδιάς και αυτό αποτέλεσε παγκόσμια πρωτοπορία για τη χώρα μας.

Τα βλαστοκύτταρα του λιπώδους ιστού χρησιμοποιούνται στη θεραπεία εγκαυμάτων, διαβητικών ελκών και ελκών κατακλίσεων. Η αποκατάσταση αυτών των δυσίατων τραυμάτων είναι εντυπωσιακή και γρήγορη, αλλά και η βελτίωση της γενικότερης εικόνας των ασθενών είναι αισθητή, λόγω της ελάττωσης της απορρόφησης τοξικών ουσιών από τους κατεστραμμένους ιστούς.
Η οστεοαρθρίτιδα είναι μια εκφυλιστική νόσος των αρθρώσεων, η οποία ταλαιπωρεί μεγάλο και παραγωγικό κομμάτι της κοινωνίας με σημαντικές οικονομικές επιπτώσεις. Τα τελευταία χρόνια δοκιμάζονται τα βλαστοκύτταρα του λίπους στη θεραπεία της οστεοαρθρίτιδας με σημαντική βελτίωση της λειτουργίας της άρθρωσης και ελάχιστη επιβάρυνση στον ασθενή. Συντριπτικά κατάγματα επίσης έχουν αποκατασταθεί με ελάχιστες επεμβάσεις και με μόνη τη χρήση βλαστοκυττάρων. 
Μεσεγχυματικού τύπου βλαστοκύτταρα επίσης υπάρχουν στα νεογιλά δόντια των παιδιών και στους φρονιμίτες και χρησιμοποιούνται για αποκατάσταση των γνάθων, και των σκελετικών βλαβών του προσώπου,  την αναγέννηση του πολφού στις περιπτώσεις των απονευρώσεων και πειραματικά σε νευροεκφυλιστικές παθήσεις.
Η διαδικασία λήψης και  χορήγησης των μεσεγχυματικών βλαστοκυττάρων είναι ασφαλής, εύκολη, αποτελεσματική και ελάχιστα επεμβατική για τον ασθενή και για το λόγο αυτό σήμερα αλλά και στο άμεσο μέλλον θα τύχουν ευρείας χρήσης και αποδοχής.

Kολιάκος Γεώργιος,
Αναπληρωτής Καθηγητής
Πρόεδρος Τράπεζας Αρχέγονων Κυττάρων, Εθνικό Ίδρυμα Ερευνών

Κυριακή 5 Δεκεμβρίου 2010

Απάντηση Δρ. Κολιάκου σε δημοσιεύματα της δημόσιας τράπεζας φύλαξης βλαστοκυττάρων του Νοσοκομείου Παπανικολάου

Αγαπητοί γονείς,
Αποφασίσαμε για τις ανακοινώσεις που με κάθε ευκαιρία εκδίδει η δημόσια τράπεζα φύλαξης βλαστοκυττάρων του Νοσοκομείου Παπανικολάου, να παίρνει την ανάλογη απάντηση, σε ότι αφορά τις επιστημονικές ανακρίβειες που διατυπώνονται. Οι γονείς στην Ελλάδα δικαιούνται επί τέλους να έχουν αντικειμενική, υπεύθυνη, ανιδιοτελή και επιστημονική ενημέρωση και την παροχή ποιοτικών υπηρεσιών είτε αυτές προέρχονται από τον ιδιωτικό είτε από τον δημόσιο τομέα. Οι πομπώδεις εκφράσεις, η μη χρήση επιστημονικού λόγου και οι συχνές δημόσιες εμφανίσεις δεν συνοδεύονται συνήθως από ποιοτική παροχή υπηρεσιών.
Με αυτό το επίπεδο ενημέρωσης που έχουν οι Έλληνες πολίτες σήμερα σαφώς και δεν θα προτιμούν να είναι δότες μυελού, αλλά σε λίγο ούτε και αίματος του πλακούντα.
Κατά την άποψή της κ Σακελάρη, νέας εκπροσώπου της Δημόσιας τράπεζας του Νοσοκομείου Παπανικολάου, εάν όλες οι μεταμοσχεύσεις ήταν αλλογενείς, τότε το 30% των ασθενών θα έβρισκε συμβατό μόσχευμα μέσα από την οικογένεια, το 30% των ασθενών δεν θα έβρισκε ποτέ μόσχευμα από μια δεξαμενή 15 εκατομμυρίων δοτών και το 50% των μεταμοσχευθέντων θα πεθάνει λόγω επιπλοκών της μεταμόσχευσης, ποιά είναι τελικά η απήχηση της δημόσιας τράπεζας στο κοινωνικό σύνολο, στο 20%? Επειδή όμως το 65-70% των μεταμοσχεύσεων παγκόσμια είναι αυτόλογες, από το υπόλοιπο 35%, το 10,5% θα βρει μόσχευμα μέσα από την οικογένεια, το υπόλοιπο 10,5% δεν θα βρει ποτέ μόσχευμα και από το υπόλοιπο ποσοστό το 5% των ασθενών θα πεθάνουν λόγω επιπλοκών, τότε η πραγματική απήχηση της δημόσιας φύλαξης προς την κοινωνία είναι στο 5%. Για δεύτερη φορά αποδεικνύεται οτι η οικογενειακή φύλαξη είναι ποιό χρήσιμη στον τελικό αποδέκτη που είναι ο ασθενής. Η κ εκπρόσωπος δεν έκανε καλά και την πρόσθεση και ανέφερε οτι 20 ιδιωτικές τράπεζες δραστηριοποιούνται στην Ελλάδα. Θα πρέπει την επόμενη φορά να είναι πιο ακριβής στη μέτρησή της και να σταματήσει πλέον η κατ’ επανάληψη σκόπιμη ανακρίβεια. Ολόκληρη η Αγγλία, μια χώρα 60.000.0000 ανθρώπων έχει δύο δημόσιες τράπεζες και η Ελλάδα μια χώρα των 11.000.000 ανθρώπων έχει επίσης δύο δημόσιες τράπεζες.
Κατά την άποψή της κ Σακελάρη οι ιδιωτικές τράπεζες της δημιούργησαν το πρόβλημα και δεν πήρε η τράπεζά της τα δείγματα τα οποία υπολόγιζε. Έτσι λοιπόν παρακάτω αναφέρει οτι από τα δημόσια νοσοκομεία πήρε μόνο το 14,7% των όλων δειγμάτων της και το 85,4% το πήρε από τις ιδιωτικές κλινικές. Άρα λοιπόν πάλι ο ιδιωτικός τομέας δούλεψε για αυτήν. Η πηγή λήψης βλαστοκυττάρων των δημοσίων τραπεζών, ανά τον κόσμο, είναι τα δημόσια νοσοκομεία. Εδώ λοιπόν και σε αυτό πρωτοτυπούμε. Στην Ελλάδα κατ’ έτος γίνονται 100.000 γεννήσεις, ας φροντίσει λοιπόν η δημόσια τράπεζα να δουλέψει πραγματικά στον φυσικό της χώρο, που είναι τα δημόσια νοσοκομεία, για να πάρει δίκαια και έντιμα τα δείγματα που της ανήκουν και ας μη στηρίζεται στην ενημέρωση που κάνουν οι ιδιωτικές τράπεζες στους γονείς για τις χρήσεις των βλαστοκυττάρων. Διότι κάποια στιγμή οι γονείς θα ξυπνήσουν, όταν θα εμφανιστεί το πρώτο κρούσμα και η οικογένεια χρειαστεί βλαστοκύτταρα, και τότε θα τους ζητήσουν το λόγο για την κατευθυνόμενη ενημέρωση.
Ήδη τα συμπεράσματα από το διεθνές συνέδριο για τα βλαστοκύτταρα του πλακούντα που έγινε στη Μασσαλία πριν από 10 ημέρες, έλεγαν τα αντίθετα από αυτά που οι αιματολόγοι του Παπανικολάου, μεταξύ αυτών και η κ Σακελάρη ισχυρίζονται στην ενημέρωση προς τους γονείς, αν και παρακολούθησαν το συνέδριο. Επίσης θα πρέπει να ενημερώσουν τους γονείς οτι όταν έρθει η ώρα οι γονείς να ζητήσουν ένα μόσχευμα, προφανώς όχι για καλό σκοπό, τότε θα τους ζητήσουν έως και 30000 ευρώ που αποτελούν το κόστος της αγοράς από δημόσια τράπεζα νόμιμα και επίσημα. Να τους βεβαιώσουν ενυπόγραφα σήμερα οτι το κόστος θα το καλύψει το ασφαλιστικό τους ταμείο. Διότι μέχρι πριν από λίγο καιρό κάτι τέτοιο δεν ίσχυε.
Επίσης θα πρέπει να μάθει η κ Σακελλάρη οτι η πιθανότητα του 1/100.000 που αναφέρει στην ανακοίνωσή της σχετίζεται με τη συχνότητα ανεύρεσης δύο ανθρώπων απόλυτα ιστοσυμβατών μεταξύ τους, ως προς τα αντιγόνα του μείζονος συστήματος ιστοσυμβατότητας και όχι η πιθανότητα να χρησιμοποιηθεί ένα δείγμα από τον ιδιωτικό τομέα. Πρακτικά αυτό σημαίνει οτι ένας άνθρωπος ανά 100.000 έχει κατά τύχη τον ίδιο τύπο ιστοσυμβατότητας και μπορεί με ασφάλεια να πάρει τα βλαστοκύτταρά του.
Η πιθανότητα ένα παιδί να αναπτύξει καρκίνο μέχρι την ηλικία των 20ετών είναι 2/1000 και η πιθανότητα να χρειαστεί μεταμόσχευση είναι 1/2000, χωρίς στη συχνότητα αυτή να περιλαμβάνονται οι νεώτερες χρήσεις των βλαστοκυττάρων. Η πιθανότητα να χρησιμοποιήσει κάποιος τα δικά του βλαστοκύτταρα μόνο για κακοήθεις παθήσεις είναι 5/1000 μέχρι την ηλικία των 40 ετών και 23/1000 μέχρι την ηλικία των 70 ετών. Πώς κατέληξε στα αναφερόμενα συμπεράσματα η κ Σακελλάρη, οτι η πιθανότητα κάποιος να χρειαστεί τα βλαστοκύτταρα από την ιδιωτική τράπεζα είναι 1/100.000; Προφανώς έχει πολύ δρόμο μπροστά της ακόμα, ως καινούρια εκπρόσωπος. Αυτά είναι στοιχειώδη πράγματα που αφορούν την ειδικότητά της και δεν πρέπει σκόπιμα να τα αποσιωπά.
Η Αγγλία διαθέτει δύο δημόσιες και πολλές ιδιωτικές τράπεζες και υπολόγισε οτι για τον πληθυσμό της χρειάζονται 50.000 δείγματα, για να μπορεί το 80% των ασθενών της να βρίσκει ένα αρκετά ιστοσυμβατό μόσχευμα, εάν στηριχτεί μόνο στην αλλογενή μεταμόσχευση. Υπολογίζει δε το κόστος μονάδας από 920 έως και 1360 ευρώ, που θεωρείται το ακριβότερο, κατάλληλο για τη θεραπεία ασθενούς βάρους 64 κιλών. Το αντίστοιχο κόστος για τη δημόσια τράπεζα του Παπανικολάου ανέρχεται στα 2352 ευρώ και η τιμή πώλησης εντός Ελλάδας 6919 ευρώ.
Η Γαλλία είναι η χώρα του μοναδικού και του παραδόξου, σε ότι αφορά τα βλαστοκύτταρα. Ανακήρυξε τα βλαστοκύτταρα της οικογένειας ως εθνικό πόρο για να τα διαχειρίζεται το ίδιο το κράτος και όχι οι γονείς και έτσι επιτρέπει μόνο τη λειτουργία δημοσίων τραπεζών. Σήμερα λοιπόν η Γαλλία με 300.000 γεννήσεις το χρόνο και αποκλειστική διαχείριση των βλαστοκυττάρων από το δημόσιο, εισάγει από το εξωτερικό περισσότερα από τα μισά μοσχεύματα από αυτά που της χρειάζονται και διατηρεί τράπεζα 5000 δημοσίων δειγμάτων. Ο αριθμός αυτός είναι κατά πολύ χαμηλότερος από αυτόν που είχε προβλέψει αρχικά. Αν αυτού όμως αποτελεί τη σημαντικότερη χώρα εξαγωγής ομφαλοπλακουντιακών μοσχευμάτων, προτιμώντας να εξάγει το 40% των δικών της και να εισάγει για τις ανάγκες της το 65%. Το κόστος επεξεργασίας, φύλαξης και διακίνησης του μοσχεύματος για τη Γαλλική τράπεζα είναι 2100 ευρώ, ενώ η αγορά από το εξωτερικό κοστίζει 18000 ευρώ. Έτσι σε μια πενταετία η Γαλλία θα μπορούσε να εξοικονομήσει 4.2 εκατομμύρια ευρώ, αξιοποιώντας την αποκλειστικότητα των βλαστοκυττάρων που έχει δωρίσει στον εαυτό της.
Η κ Σακελάρη μετά την παρακολούθηση του συνεδρίου θα έπρεπε να εναρμονιστεί με τα καινούρια δεδομένα και την τάση που υπάρχει στη διεθνή οικογένεια των Αιματολόγων, οι οποίοι βλέποντας τα θεραπευτικά δεδομένα που οι ίδιοι δημιουργούν και αναπτύσσουν, ιδρύουν και προωθούν παράλληλα με τις δημόσιες και ιδιωτικές τράπεζες, αποκλειστικά για τις ανάγκες της οικογένειας.
Προσωπικά υποστηρίζω και ενισχύω τη φύλαξη προς οποιαδήποτε κατεύθυνση, η οποία αποτελεί επιλογή των γονέων, μετά από αντικειμενική και επιστημονική ενημέρωση, αλλά είμαι κατά των εκπροσώπων της δημόσιας τράπεζας, οι οποίοι μέχρι σήμερα έχουν δείξει πολύ χαμηλό επίπεδο υπηρεσιών και ενημέρωσης των γονέων, πάντα καλυπτόμενοι από την ασφάλεια των δημοσίων αξιωμάτων που απολαμβάνουν εδώ και πολλά χρόνια. Θα είναι πιο πειστικοί εάν δουλέψουν σεμνά και ταπεινά και δείξουν ένα αξιόλογο έργο προς τους γονείς, οι οποίοι τους χάρισαν πάνω από 1000 δείγματα και τους περιμένουν στο πλευρό τους όταν θα έχουν την ανάγκη τους.

Με εκτίμηση
Κ Κολιάκου, Αναπληρώτρια καθηγήτρια Ιατρικής
Επιστημονική Διευθύντρια της Biohellenika


ΑΡΧΙΚΗ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ:
http://lamiareport.gr/index.php?option=com_content&view=article&id=17971&Itemid=4

Τετάρτη 1 Δεκεμβρίου 2010

Βλαστοκύτταρα κατά εγκεφαλικών - Γιατροί εκχύουν στον εγκέφαλο υγιή κύτταρα µε στόχο να περιορίσουν τη φλεγµονή

Γιατροί στη Γλασκώβη της Σκωτίας εισήγαγαν µε ένεση βλαστοκύτταρα στον εγκέφαλο ενός άνδρα πραγµατοποιώντας την πρώτη στον κόσµο κλινική δοκιµή αγωγής µε βλαστοκύτταρα ασθενούς που έχει υποστεί εγκεφαλικό.

Ο ασθενής, ένας 60άρης πρώην οδηγός φορτηγού, έχει σοβαρή αναπηρία εξαιτίας εγκεφαλικού επεισοδίου που υπέστη πριν από 18 µήνες και χρειάζεται µόνιµη φροντίδα. Οι γιατροί προχώρησαν σε ενέσιµη έγχυση περίπου δύο εκατοµµυρίων βλαστοκυττάρων σε µια υγιή περιοχή του εγκεφάλου του (το αποκαλούµενο κέλυφος του φακοειδούς πυρήνα), η οποία βρίσκεται κοντά στα νευρικά κύτταρα που έχουν υποστεί βλάβες από το εγκεφαλικό. Ελπίζουν ότι τα βλαστοκύτταρα θα απελευθερώσουν χηµικές ουσίες οι οποίες θα διεγείρουν την ανάπτυξη νέων εγκεφαλικών κυττάρων και αιµοφόρων αγγείων, ενώ παράλληλα θα επουλώσουν τον τραυµατισµένο ιστό καιθα περιορίσουν τη φλεγµονή. Με τον τρόπο αυτό θα βελτιωθεί τόσο η νοητική όσο και η σωµατική λειτουργία του ασθενούς.

Η ιατρική οµάδα, µε επικεφαλής τον καθηγητή Κιθ Μιούιρ του Ινστιτούτου Νευρολογικών Επιστηµών και Ψυχολογίας της Γλασκώβης, πρόκειται στο πλαίσιο της δοκιµής να προχωρήσει στη θεραπευτική αγωγή άλλων 11 ανδρών ασθενών ηλικίας 60 ώς 85 ετών, χρησιµοποιώντας σταδιακά υψηλότερες δόσεις πέντε εκατοµµυρίων, 10 εκατοµµυρίων και 20 εκατοµµυρίων βλαστοκυττάρων. Η δοκιµή αφορά ασθενείς που έχουν υποστεί ισχαιµικό εγκεφαλικό επεισόδιο, το οποίο είναι ο συνηθέστερος τύπος εγκεφαλικού και προκαλείται από φραγµό στη ροή του αίµατος προς στον εγκέφαλο. Η επέµβαση απαιτεί γενική αναισθησία και οι ασθενείς θα παρακολουθούνται επί δύο χρόνια για να διαπιστωθεί αν η διαδικασία είναι ασφαλής και αν έχει ευεργετικά αποτελέσµατα στην ποιότητα ζωής τους. Τα βλαστοκύτταρα αναπτύχθηκαν από τη ReNeuron, µια εταιρεία µε έδρα το Σάρεϊ της Βρετανίας.

Αργούν τα αποτελέσµατα
Η πρώτη δοκιµή είναι σχεδιασµένη πρωταρχικά για να ελεγχθεί αν η εν λόγω πειραµατική θεραπεία είναι ασφαλής για ασθενείς µε εγκεφαλικό. «Ελπίζουµε ότι στο µέλλον θα οδηγήσει σε ευρύτερες µελέτες για να προσδιοριστούν τα αποτελέσµατα των βλαστοκυττάρων σε αναπηρίες που οφείλονται σε εγκεφαλικό»,αναφέρει σε δήλωσή του ο καθηγητής Κιθ Μιούιρ. Η φύση της διαδικασίας καιτα χαρακτηριστικά των βλαστοκυττάρων σηµαίνουνότι οι ασθενείς δενχρειάζεται να παίρνουν ανοσοκατασταλτικά φάρµακα µετά τη θεραπεία, διευκρίνισε η επιστηµονική οµάδα. Επισηµαίνεταιεπίσης ότι, αντίθετα από την κλινική δοκιµή της αµερικανικής εταιρείας Geron σε ασθενείς µε τραύµατα στη σπονδυλική στήλη η οποία άρχισε τον περασµένο µήνα, στησκωτσέζικη µελέτη χρησιµοποιούνται βλαστοκύτταρα που προέρχονται από ανθρώπινα έµβρυα ηλικίας άνω των δύο µηνών (ενώ τα βλαστοκύτταρα που χρησιµοποιούνται στη δοκιµή της Geron προέρχονται από έµβρυα µικρότερα των δύο µηνών). Τα βλαστοκύτταρα της πρώτης κατηγορίας δεν έχουν την ίδια ευελιξία µε αυτά της δεύτερης για να µετατρέπονται σε διάφορους τύπους ιστών. Σχολιάζοντας την είδηση γιατη δοκιµή, επιστήµονες προειδοποίησαν πάντως ότι δεν πρέπει να έχουµε µεγάλες προσδοκίες πως θαυµατουργές θεραπείες θα αναπτυχθούν στο εγγύς µέλλον. «Η δοκιµή θα απαιτήσει εκτεταµένα τεστ αποτελεσµατικότητας και ασφάλειας», δήλωσε ο Ντάρεν Γκρίφιν, καθηγητής Γενετικής στο βρετανικό Πανεπιστήµιο του Κεντ, ο οποίος δεν συµµετέχει στη µελέτη. «Ωστόσο µπορούµε να είµαστε επιφυλακτικά αισιόδοξοι».
http://www.tanea.gr/default.asp?pid=2&ct=2&artid=4604579

ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ ΑΠΟ ΤΟ WORD CORD BLOOD CONGRESS ΠΟΥ ΕΓΙΝΕ ΣΤΗ ΜΑΣΣΑΛΙΑ 4-7/11/2010

Από τις 4 έως και τις 7 Νοεμβρίου 2010 πραγματοποιήθηκε στη Μασσαλία το διεθνές συνέδριο που αφορά τις νεότερες χρήσεις των βλαστοκυττάρων του πλακούντα (Word Cord Blood Congress) το οποίο παρακολούθησε η Πρόεδρος του Επιστημονικού Συμβουλίου της Biohellenika και η Υπεύθυνη Ποιότητας των εργαστηρίων.   Η ερευνητική ομάδα της Biohellenika παρουσίασε εργασία με θέμα: <<Νέα μέθοδος απομόνωσης μεσεγχυματικών βλαστοκυττάρων από όλο το μήκος του ομφαλίου λώρου, η οποία εξασφαλίζει τον μέγιστο αριθμό μεσεγχυματικών κυττάρων  για εφαρμογές στην αποκατάσταση ιστών>>.  Το συνέδριο αυτό αποτελούσε συνέχεια του προηγούμενου συνεδρίου που  έγινε τον περασμένο Ιούνιο στο San Fransisco,  το οποίο και πάλι είχε παρακολουθήσει η κ Κολιάκου.
Τα συμπεράσματα του συνεδρίου εστιάζονταν στην ανάγκη της φύλαξης των βλαστοκυττάρων είτε για λογαριασμό της οικογένειας είτε για δημόσια δωρεά. Επιβεβαιώθηκε εκ νέου ότι τα καλύτερα ιστοσυμβατά   και ασφαλέστερα μοσχεύματα, με λιγότερα ποσοστά απόρριψης προέρχονται μέσα από την οικογένεια και προτάθηκε να γίνεται κατευθυνόμενη φύλαξη και συμβουλευτική παρέμβαση προς τους γονείς που ήδη έχουν ένα παιδί που μπορεί να βοηθηθεί από τη χρήση βλαστοκυττάρων να προβαίνουν σε νέα κύηση και φύλαξη βλαστοκυττάρων.
Επίσης εκφράστηκε  θετική άποψη για την προεμφυτευτική διάγνωση και την επιλογή της ιστοσυμβατότητας, στις περιπτώσεις κληρονομικής ασθένειας στην οικογένεια,  με σκοπό τη γέννηση ενός υγιούς και ιστοσυμβατού αδελφού για τη λήψη βλαστοκυττάρων και τη θεραπεία προηγούμενου παιδιού.  Η προεμφυτετική διάγνωση επειδή στηρίζεται στη μέθοδο της εξωσωματικής γονιμοποίησης δεν είναι αποδεκτή σε κάποιες χώρες για θρησκευτικούς λόγους.
To αίμα του πλακούντα περιέχει εκτός από τα αιμοποιητικά και άλλους  πληθυσμούς αρχέγονων κυττάρων, τα οποία μπορούν να χρησιμοποιηθούν σε εφαρμογές αναγεννητικής ιατρικής. Ένας από τους πληθυσμούς αυτούς είναι τα προενδοθηλιακά κύτταρα τα οποία προτείνονται να χρησιμοποιηθούν για καρδιοαγγειακές παθήσεις, όπως εμφράγματα  και αγγειοπάθειες.  
Για να αυξηθεί η αποτελεσματικότητα  των αιμοποιητικών  βλαστοκυττάρων, χρησιμοποιούνται μέθοδοι που είτε αυξάνουν την εμφυτευτική τους ικανότητα, είτε το πλέον εντυπωσιακό προκαλούν κατευθείαν κυτταρικό πολλαπλασιασμό με μια νεότερη τεχνολογία. Τα βλαστοκύτταρα που προήλθαν από τη χρήση αυτής της μεθόδου χορηγήθηκαν με επιτυχία σε ασθενή με λευχαιμία. Αυτή η ανακοίνωση ανοίγει καινούργιους δρόμους για τη χρήση μικρών δειγμάτων τα οποία σήμερα είτε φυλάσσονταν εν αναμονή αυτής της τεχνολογίας είτε απορρίπτονταν εξ αρχής.  Η τεχνολογία αυτή έχει παραχωρηθεί και δοκιμάζεται στα εργαστήρια της Biohellenika, για επιβεβαίωση από ένα άλλο ανεξάρτητο εργαστήριο. 
Ένα μέρος του συνεδρίου ήταν αφιερωμένο στη χρήση των βλαστοκυττάρων του πλακούντα στις μη αιμοποιητικές παθήσεις. Στις παθήσεις αναφέρθηκε η εγκεφαλική παράλυση, λόγω κακής οξυγόνωσης ή τραυματισμού του εγκεφάλου, όπου χρησιμοποιούνται βλαστοκύτταρα του ίδιου του παιδιού και οι γονιδιακές βλάβες του δέρματος όπου χρησιμοποιούνται συμβατά μοσχεύματα. Σε δύο παιδιά με εγκεφαλική παράλυση που είχαν φυλάξει τα βλαστοκύτταρά τους στα εργαστήρια της Biohellenika έγινε η χορήγηση των βλαστοκυττάρων τους και παρακολουθούνται από την κλινική του Πανεπιστημίου Duke στις ΗΠΑ. Τα βλαστοκύτταρα του πλακούντα σε εργαστήριο του Ισραήλ μετατράπηκαν σε νευρικά κύτταρα και προτάθηκε  η χρήση τους για αποκατάσταση νευρολογικών ασθενειών.   
Συζητήθηκαν εκ νέου τρόποι για να ελαττωθούν τα ποσοστά της απόρριψης των μοσχευμάτων που προέρχονται από μη συγγενείς δότες και εξετάστηκε η βελτίωση των αποτελεσμάτων από ταυτόχρονη χορήγηση στον ίδιο ασθενή δύο μοσχευμάτων.  
Ανακοινώθηκε  αυτόλογη χρήση των βλαστοκυττάρων σε ασθενή με μεσογειακή αναιμία μετά από επιτυχημένη γονιδιακή θεραπεία, η οποία είχε ως αποτέλεσμα 21 μήνες μετά τη θεραπεία ο ασθενής να είναι ελεύθερος μεταγγίσεων.

 Τέλος συζητήθηκε τι θα πρέπει να ξέρουν και τι να περιμένουν οι γονείς από τη φύλαξη των βλαστοκυττάτων των παιδιών τους και το συνέδριο ομόφωνα  κατέληξε στο συμπέρασμα ότι οι γονείς επιλέγουν τον τρόπο της φύλαξης των βλαστοκυτάρων των παιδιών τους, τα οποία σήμερα για την οικογένεια  χρησιμοποιούνται για τη θεραπεία του παιδικού καρκίνου και της λευχαιμίας και σε  φάση κλινικών δοκιμών αλλά μόνο σε αυτόλογες χρήσεις τα βλαστοκύτταρα διεθνώς αξιολογούνται για τη θεραπεία του παιδικού διαβήτη και της εγκεφαλικής παράλυσης.
Τα αποτελέσματα του συνεδρίου επιβεβαίωσαν την ανάγκη της φύλαξης των βλαστκυττάρων και τα διαφαινόμενα οφέλη της οικογένειας, για το λόγο αυτόν πρωτοπόροι διεθνούς αναγνώρισης αιματολόγοι προχώρησαν στη λειτουργία τραπεζών οικογενειακής φύλαξης.

Κ Κουζή-Κολιάκου
Αναπληρώτρια καθηγήτρια Ιατρικής
Πρόεδρος του Επιστημονικού Συμβουλίου της Biohellenika